Realizacja zadań związanych z sprawami społecznymi, rodziną oraz zdrowiem stanowi odzwierciedlenie działań podejmowanych na podstawie polityk programów i strategii przyjętych przez władze Ryglic. Do najważniejszych z nich należą:

• 1. • Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych w gminie Ryglice na lata 2016-2025,

     • Gminny Program Wspierania Rodziny na lata 2025–2027,

     • Gminny Program Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie dla Gminy Ryglice na lata 2024-2027,

     • Wieloletni Rządowy Program "Posiłek w szkole i w domu" na lata 2024-2028,

     • Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii

Dokładniejszy opis wskazanych powyżej .znajduje się w części raportu poświęconej Realizowanym Politykom, Programom i Strategiom.

Aktualny poziom wydatków na pomoc społeczną i wsparcie dla rodziny w 2025 r. wiąże się z kontynuowaniem działań przez Gminę Ryglice związanych ze wsparciem materialnym dla mieszkańców. 

Na wzrost poziomu wydatków miała wpływ m.in. utrzymująca się liczba osób i rodzin korzystających z pomocy z powodu długotrwałej lub ciężkiej choroby, ubóstwa oraz niepełnosprawności. Istotnym czynnikiem było również występowanie wieloprzyczynowości problemów społecznych, co zwiększa zakres i intensywność udzielanego wsparcia.

Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.

Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie tym sytuacjom przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. 

Zakres pomocy społecznej obejmował zadania określone w ustawie o pomocy społecznej. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej wykonywał także zadania wynikające z innych aktów prawnych m.in. z ustawy o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych. 

Obecna struktura organizacyjna Centrum Usług Społecznych w Ryglicach stanowi rozwinięcie dotychczasowej działalności Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej i jest odpowiedzią na diagnozowane na przestrzeni wielu lat potrzeby środowiska lokalnego, określone w oparciu o analizę i ocenę występujących zjawisk, powodujących zapotrzebowanie na różne formy wsparcia. Przekształcenie GOPS w CUS w 2025 r. umożliwiło rozszerzenie zakresu świadczonych usług oraz lepsze dostosowanie systemu wsparcia do zróżnicowanych potrzeb mieszkańców.

Łącznie na realizację zadań z zakresu pomocy społecznej w 2025 r. CUS wydatkował 9.210.965 zł. 

Źródłem finansowania zadań realizowanych przez GOPS są: 

• środki własne gminy, 

• dotacja do zadań własnych, 

• oraz dotacja do zadań zleconych.

W trakcie 2025 r. Centrum Usług Społecznych w Ryglicach kompleksowo realizowało zadania własne oraz zadania zlecone z zakresu pomocy społecznej. Dodatkowo pozyskiwano środki oraz realizowano wsparcie w ramach programów rządowych, m.in. Programu „Posiłek w szkole i w domu”. W ramach działalności statutowej CUS prowadziło również działania wynikające z Gminnego Programu Wspierania Rodziny, obejmujące szeroki zakres wsparcia dla rodzin, w tym pracę socjalną, wsparcie asystenta rodziny, działania profilaktyczne oraz edukacyjne. Realizowano także zadania z zakresu przeciwdziałania przemocy w rodzinie poprzez funkcjonowanie Zespołu Interdyscyplinarnego oraz grup diagnostyczno-pomocowych. Ponadto prowadzono działania środowiskowe i integracyjne, w tym działalność Placówek Wsparcia Dziennego, współpracę z instytucjami lokalnymi oraz działania profilaktyczne skierowane do dzieci, młodzieży i ich rodzin.

Świadczenia wsparcia materialnego w 2025 r. 

Przyczyny korzystania z pomocy społecznej w 2025 r.

• W 2025 pomocą społeczną w gminie objęto 225 rodzin (377 osób). 

• Świadczeniami pieniężnymi objęto 99 rodzin, a niepieniężnymi 63 rodziny. 

• Pracę socjalną świadczono wobec 12 rodzin.

Świadczenia rodzinne stanowią formę wsparcia finansowego dla rodzin w celu częściowego pokrycia kosztów utrzymania dzieci oraz opieki nad osobami zależnymi, a łączna kwota wypłaconych świadczeń w 2025 roku wyniosła 4.743.700,00 zł

wybrane zadania realizowane w ramach pomocy społecznej i wsparcia rodziny w 2025 r. 

Pomoc społeczna obejmuje nie tylko wsparcie finansowe osób i rodzin, ale również pomoc instytucjonalną realizowaną przez różne podmioty działające na terenie gminy. W 2025 r. w Gminie Ryglice funkcjonowały Placówki Wsparcia Dziennego w Ryglicach i Lubczy, które zostały włączone w strukturę Centrum Usług Społecznych. Placówki te realizowały zadania opiekuńcze, wychowawcze, edukacyjne oraz profilaktyczne, wspierając dzieci i młodzież oraz ich rodziny w prawidłowym funkcjonowaniu społecznym. W 2025 r. wsparciem objęto łącznie 48 wychowanków, w tym 25 w placówce w Ryglicach oraz 23 w Lubczy.

Ochrona zdrowia to sektor, który często nie charakteryzuje się wysokimi wydatkami, ale pomimo tego, zakres realizowanych zadań pozostaje zróżnicowany. Podstawowe obowiązki gminy w tym zakresie zostały zawarte w ustawie o samorządzie gminnym, która wskazuje, iż zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy, wśród których uwzględnia się m.in. sprawy ochrony zdrowia. Jednakże szczegółowe kompetencje określają także inne akty prawne, w szczególności ustawy, które dotyczą przedsięwzięć związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych oraz przeciwdziałaniem narkomanii.

Corocznym przedsięwzięciem realizowanym przez gminę były zadania określone w ramach programu rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii. W założeniu uwzględniał on tworzenie warunków przeciwdziałających problemom związanym z uzależnieniami i przemocą w rodzinie, a także działania na rzecz ograniczenia dostępności do alkoholu oraz profilaktykę uzależnień zarówno wśród dzieci, młodzieży, jak i dorosłych.

Łączne wydatki bieżące w ochronie zdrowia w 2025 r. wyniosły nieco ponad 196 tys. zł, w tym najwyższą kwotę wydatkowano w zakresie przedsięwzięć dotyczących przeciwdziałania alkoholizmowi. W głównej mierze skupiały się one na zwiększeniu dostępności do instytucji wspomagających proces leczenia oraz rehabilitacji osób nadużywających substancji psychoaktywnych i ich rodzin, a także na poprawie skoordynowanych działań profilaktycznych, informacyjnych, edukacyjnych i szkoleniowych.

W 2025 roku w Punkcie Konsultacyjnym przy Centrum Usług Społecznych w Ryglicach dyżury pełnili pracownik socjalny, konsultant do spraw uzależnień oraz przeciwdziałania przemocy, psycholog oraz prawnik. Świadczona była pomoc w zakresie poradnictwa poprzez nieodpłatne spotkania o charakterze konsultacyjnym i motywacyjnym. Działania Punktu Konsultacyjnego były uzupełniane przez pracę Zespołu Interdyscyplinarnego oraz grup diagnostyczno-pomocowych, które podejmowały działania na rzecz osób i rodzin dotkniętych przemocą. W 2025 roku wszczęto 13 procedur „Niebieska Karta”, z czego 12 zostało zakończonych.

Działania profilaktyczne i prozdrowotne w 2025 r. w Gminie Ryglice

W 2025 r. działania profilaktyczne i prozdrowotne na terenie Gminy Ryglice realizowane były w sposób zintegrowany, głównie w ramach Gminnego Programu Wspierania Rodziny oraz bieżącej działalności Centrum Usług Społecznych. Ich celem było przeciwdziałanie problemom społecznym, wzmacnianie kompetencji wychowawczych rodzin oraz promowanie zdrowego stylu życia i prawidłowego funkcjonowania społecznego mieszkańców.

Istotnym elementem działań profilaktycznych była szeroka współpraca interdyscyplinarna pomiędzy instytucjami działającymi na rzecz dzieci i rodzin, w tym placówkami oświatowymi, Policją, sądem, organizacjami pozarządowymi oraz służbami społecznymi. Współpraca ta umożliwiała skuteczniejsze diagnozowanie problemów oraz podejmowanie skoordynowanych działań zapobiegających pogłębianiu się trudności społecznych.

W ramach działań profilaktycznych realizowano liczne inicjatywy edukacyjne skierowane do dzieci, młodzieży oraz rodziców. Obejmowały one organizację warsztatów, spotkań informacyjnych oraz konsultacji specjalistycznych dotyczących m.in. właściwej komunikacji w rodzinie, rozwiązywania konfliktów, przeciwdziałania przemocy oraz profilaktyki uzależnień, w tym uzależnień behawioralnych. Prowadzono także działania promujące zdrowy styl życia oraz odpowiedzialne postawy społeczne.

Znaczącą rolę w systemie profilaktyki odgrywały działania Policji, która realizowała programy edukacyjne dotyczące bezpieczeństwa, cyberzagrożeń, przeciwdziałania przemocy oraz uzależnieniom. Spotkania profilaktyczne kierowane były zarówno do dzieci i młodzieży, jak i osób dorosłych oraz seniorów, przyczyniając się do zwiększenia świadomości społecznej i poprawy bezpieczeństwa mieszkańców. Dane Komisariatu Policji w Tuchowie wskazują, że w 2025 r. przeprowadzono 63 interwencje domowe, w tym 6 dotyczących przemocy w rodzinie. Odnotowano również 7 przypadków kierowania pojazdami pod wpływem alkoholu oraz 6 osób skierowanych do izby wytrzeźwień.

Istotnym obszarem działań była także profilaktyka przemocy w rodzinie, realizowana przez Zespół Interdyscyplinarny oraz grupy diagnostyczno-pomocowe. Podejmowane działania obejmowały diagnozę sytuacji rodzin, planowanie wsparcia oraz koordynację pomocy dla osób doświadczających przemocy.

Ważnym elementem systemu wsparcia był Punkt Konsultacyjny działający przy Centrum Usług Społecznych w Ryglicach, w którym dyżury pełnili terapeuta ds. uzależnień i przeciwdziałania przemocy, psycholog oraz pracownicy socjalni. W 2025 r. udzielono tam łącznie 176 porad dla 60 osób, w tym:

• 123 konsultacje terapeutyczne,

• 32 konsultacje psychologiczne,

• 21 konsultacji prowadzonych przez pracowników socjalnych.

Działalność Punktu wskazuje na rosnące zainteresowanie mieszkańców profesjonalnym wsparciem psychologicznym i terapeutycznym oraz wzrost świadomości społecznej w zakresie korzystania z pomocy specjalistycznej.

Znaczącą rolę w realizacji działań profilaktycznych pełniła również Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. W 2025 r. odbyło się 27 posiedzeń Komisji, podczas których prowadzono rozmowy motywujące, analizowano sytuacje rodzin dotkniętych problemem uzależnień oraz podejmowano działania zmierzające do skierowania osób uzależnionych na leczenie odwykowe. Do Komisji wpłynęło 17 wniosków o podjęcie działań wobec osób nadużywających alkoholu, z czego:

• 11 pochodziło od członków rodzin,

• 2 od Komisariatu Policji w Tuchowie,

• 4 od członków Zespołu Interdyscyplinarnego.

W wyniku podjętych działań:

• 8 osób skierowano na badanie do lekarza biegłego,

• 7 wniosków skierowano do Sądu Rejonowego w Tarnowie,

• zakończono 5 postępowań,

• we wszystkich przypadkach zapewniono udział w konsultacjach terapeutycznych w Punkcie Konsultacyjnym.

W ramach profilaktyki szkolnej i środowiskowej realizowano szereg programów rekomendowanych. We wszystkich szkołach podstawowych prowadzono program profilaktyczny „Debata”, którego celem było przeciwdziałanie uzależnieniom i wzmacnianie postaw prozdrowotnych młodzieży. Dla uczniów klas VII–VIII oraz młodzieży szkół ponadpodstawowych zorganizowano program „Nie zmarnuj swojego życia”, promujący odpowiedzialne wybory życiowe oraz przeciwdziałanie uzależnieniom. Ponadto realizowano program profilaktyki zintegrowanej „Archipelag Skarbów”, którego celem było ograniczenie zachowań ryzykownych, przemocy rówieśniczej oraz używania substancji psychoaktywnych. Program promował zdrowy styl życia, wzmacniał kompetencje społeczne i emocjonalne młodzieży oraz wspierał zdrowie psychiczne uczniów.

Działania profilaktyczne obejmowały także organizację happeningów profilaktycznych „Nopromil Noproblem” oraz „Przemoc boli – cyberprzemocy mówimy nie!”, których celem było zwiększanie świadomości społecznej dotyczącej zagrożeń związanych z cyberprzemocą, uzależnieniami oraz przemocą domową. Organizowano również szkolenia dla sprzedawców napojów alkoholowych, członków Zespołu Interdyscyplinarnego oraz członków Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Prowadzono stoiska profilaktyczne podczas wydarzeń kulturalnych i społecznych, dofinansowano wypoczynek wakacyjny dzieci i młodzieży oraz zakupiono materiały edukacyjne dotyczące uzależnień i promocji zdrowego stylu życia.

Dodatkowo działania profilaktyczne i prozdrowotne realizowane były w ramach Placówek Wsparcia Dziennego w Ryglicach i Lubczy, które organizowały zajęcia rozwijające kompetencje społeczne i emocjonalne dzieci, promowały aktywne formy spędzania czasu wolnego oraz wspierały prawidłowy rozwój psychospołeczny młodego pokolenia. Placówki realizowały również projekty i akcje profilaktyczne, m.in. „Cyberparasol.pl”, „Tryb offline – (od)ŁĄCZMY się” oraz „Lato w Dolinie Białej”.

Na realizację działań profilaktycznych i prozdrowotnych w 2025 r. przeznaczono środki finansowe m.in. na:

• pomoc terapeutyczną i rehabilitacyjną – 9.017,50 zł,

• pomoc psychologiczną i prawną rodzinom – 57.028,63 zł,

• działalność profilaktyczną i edukacyjną – 56.468,52 zł,

• wspomaganie działalności służącej rozwiązywaniu problemów alkoholowych – 18.582,00 zł,

• lokalną politykę przeciwdziałania negatywnym skutkom spożywania alkoholu – 47.840,00 zł,

• działania w zakresie przeciwdziałania narkomanii – 6.000,00 zł.

Podsumowując, działania profilaktyczne i prozdrowotne w 2025 r. miały charakter kompleksowy i wieloaspektowy. Koncentrowały się na zapobieganiu problemom społecznym, wzmacnianiu potencjału rodzin oraz poprawie jakości życia mieszkańców. Szczególne znaczenie miała współpraca instytucjonalna oraz dostosowanie działań do aktualnych potrzeb społeczności lokalnej, co przyczyniło się do zwiększenia skuteczności podejmowanych inicjatyw.

Na rzecz ochrony zdrowia podjęte zostały również inne działania obejmujące współpracę z organizacjami pozarządowymi. Dzięki temu kontynuowano realizację zadań z zakresu ochrony i promocji zdrowia w tym działalności leczniczej w rozumieniu ustawy o działalności leczniczej. 

Dokładniejszy opis zadań zrealizowanych w ramach pożytku publicznego znajduje się w części raportu dotyczącej Współpracy z NGO.